Nieuwe Gotthard spoortunnel gebouwd met Zwitserse precisie

De langste spoorwegtunnel ter wereld (57 km) dwars door het Gotthardmassief in Zwitserland moet de reis van Zürich naar Milaan een uur korter maken. Na de opening volgend jaar is de trein hiermee een aantrekkelijk alternatief voor de auto en het vliegtuig. De bouwcombinatie* ARGE Fahrbahn Transtec Gotthard (AFTTG) ontwerpt en installeert het ballastloos spoortraject in de twee tunnelbuizen en de aansluiting op het bestaande spoortraject. Door de zeer strenge kwaliteitseisen en de lastige werkomstandigheden is het project alles behalve een routineklus. Relatics iss de informatieruggengraat van het projectmanagement en de uitvoering.

Projectdirecteur Detlef Obieray heeft ruime ervaring met het aanleggen van hogesnelheidslijnen (HSL), waaronder in Nederland. Toch is dit project volgens hem op alle vlakken uniek. “De complexiteit wordt mede bepaald door de combinatie van verschillende technologieën die nodig zijn voor de ontwikkeling en bouw van het railsysteem dat voldoet aan de hoogste eisen van betrouwbaarheid, beschikbaarheid, onderhoudbaarheid en veiligheid. Dit alles in een unieke omgeving. Alleen al logistiek is het een hele puzzel om diep in twee tunnels met beperkte ruimte en toegang efficiënt te werken. Vrijwel alles is maatwerk. Zo konden we het benodigde beton niet buiten de tunnel mixen. Het zou te lang duren voor het beton dan op de bouwplaats aankomt, omdat deze kilometers in de tunnel ligt. We hebben dus niet alleen speciaal beton ontwikkeld, maar ook een speciale trein die het beton in de tunnel mixte, zodat het snel gestort kon worden.”

Gotthardbasistunnel, Graubuenden, Schweiz, Bilfinger Berger, Tunnelbau Betonierte Tunnelroehren vor dem Innenausbau noerdlich der Multifunktionsstelle im Gotthardbasistunnel in Sedrun. Tunnel tubes before the interior fittings north the multi-functional point in the Gotthard basis tunnel in Sedrun. (c) 2010 Frank Schultze / Zeitenspiegel

Lopende band

Om het railsysteem binnen tijd en budget te realiseren, is een gestandaardiseerd installatieproces ontwikkeld met 21 stappen die voortdurend herhaald zijn. “We zijn met Zwitserse precisie aan de slag gegaan. Het project is opgesplitst in secties met bouwtrajecten die elk 19 dagen in beslag namen. We hebben een continu proces gecreëerd, dat sterk lijkt op een lopende band. Waar mogelijk hebben we gebruik gemaakt van robottechnologie. Het proces werkt met duidelijke definities voor materiaal, medewerkers en prestaties. Bovendien hebben we de productkwaliteit per onderdeel gemonitord en vastgelegd.” Daarmee kwam AFTTG tegemoet aan de contracteisen. “We moesten tijdens elke projectfase, van ontwerp tot en met de overdracht, kunnen aantonen dat we voldoen aan de oorspronkelijke eisen en specificaties. De opdrachtgever eiste bovendien volledige traceerbaarheid van alle componenten op ieder moment in het bouwproces. De route van eis naar eindresultaat moest volledig inzichtelijk zijn. Dat sloot overigens goed aan op onze eigen behoefte aan inzicht in voortgang, kosten, veiligheid en kwaliteit.”

Grip op informatie

Informatiemanagement speelt een belangrijke rol in dat proces. “We moeten niet alleen alle data uit verschillende informatiestromen verzamelen, maar die ook op een consistente, transparante manier opslaan, beheersen en ontsluiten. Daarbij zijn RAMS en het V-model van de CENELEC 50126-norm ingezet.” Op basis van eerdere ervaringen wist Obieray dat informatiemanagement veel breder is dan het vastleggen en traceren van de eisen en specificaties. “Relatics biedt de structuur om dit slim en betrouwbaar te doen, inclusief de functionaliteit om onderlinge verbanden inzichtelijk te maken. Dit project is een zeer complex geheel van verschillende aspecten, zoals planning, logistiek, kwaliteitsbeheer, documentatie, risicomanagement, financieel beheer, veiligheid et cetera. Ik wist dus hoe belangrijk het is om meteen een goede projectorganisatie neer te zetten en kern- en subprocessen vast te leggen. Dat is noodzakelijk om de voortgang op de voet te kunnen volgen en te controleren om zo uiteindelijk tot het gewenste eindproduct te komen. In deze situatie is een betrouwbaar en flexibel informatiesysteem onmisbaar. Het is niet verstandig om dit in Excel-sheets en losse systemen te doen. Dit kost heel veel tijd, vraagt veel conversieslagen en bovendien ontbreekt dan de onderlinge samenhang en het overzicht. Met Relatics hebben we grip op alle informatie. Zo was er in de tunnel bijvoorbeeld geen internet, maar via handhelds was het mogelijk om de keuringsgegevens op locatie te verzamelen. Eenmaal buiten werden de gegevens dan direct gesynchroniseerd.”

Detlef-292x300

Compleet beeld

Hoewel Relatics oorspronkelijk in beeld kwam om de eisen en specificaties vast te leggen en voor het verificatie- en validatieproces, is het systeem uitgegroeid tot de centrale informatietool. “Het gebruikersvriendelijke systeem biedt de informatie, structuur en verbanden om alle processen goed uit te voeren, te monitoren en te toetsen of alles volgens de kwaliteitseisen, planning en budget verloopt. Consistente informatievoorziening is een voorwaarde voor succes. We kunnen alle processtappen en batches op de voet volgen en toetsen in relatie tot het gewenste eindproduct. Omdat we werkten met 21 vaststaande stappen kunnen we daar eenvoudig alle activiteiten, materialen en resources aan koppelen. Daarom hebben we Relatics ook ingezet voor de urenregistratie en als basis voor de salarisadministratie. Gewerkte uren werden na een dienst ingevoerd. Zo waren deze gegevens voor HR beschikbaar.” Het feit dat alle gegevens in Relatics waren opgeslagen, was ook nuttig voor het veiligheidsbeheer. “Veiligheid had een zeer prominente plaats in het project. Als er incidenten waren, hadden we meteen de gegevens van de betrokken werknemer paraat. Bovendien legden we de oorzaak, tijdstip, gevolgen, inclusief eventuele vertraging voor het project eenduidig vast. Zo hadden we altijd een compleet beeld.”

Voorraad

Ook de verbruikte materialen en beheer van gereedschappen en machines zijn ondergebracht in Relatics. “Door te kiezen voor bouwsecties en te werken met vaste processtappen is steeds duidelijk welke grondstoffen en machines wanneer nodig zijn. Deze data is altijd gekoppeld aan de betreffende processtap. Na afronding is ook snel te zien of er verschillen zijn. Deze gegevens zijn verder gebruikt voor het plannen en organiseren van onderhoud en keuringen van machines. Zo konden we steeds slim plannen, daarnaast was er altijd een actueel overzicht van de kosten en voortgang.”

Flexibiliteit

De brede inzet van Relatics onderstreept volgens Obieray de kracht en flexibiliteit van het systeem. “We hebben het systeem goed afgestemd op de specifieke wensen en eisen van dit project. Hoewel we inmiddels zelf veel kennis hebben opgebouwd, is het prettig dat we de hulp van Relatics altijd kunnen inschakelen. De consultants van Relatics kennen het bouwproces, spreken onze taal en weten wat er nodig is voor een complex project waarbij kwaliteit en veiligheid centraal staan. Dat we overigens niet alleen zelf tevreden waren over onze informatieomgeving bleek tijdens de audit voor ISO-9000. Die certificering hebben we relatief eenvoudig gerealiseerd omdat alle informatie en processen transparant zijn vastgelegd in Relatics. De onafhankelijke auditors waren verbaasd over de professionele en logische opzet van de processen en informatiestructuur.”